Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε στις 27 Αυγούστου το ελληνικό Σχέδιο Κοινωνικού Κλίματος, συνολικού προϋπολογισμού 4,77 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026–2032. Το σχέδιο συγκεντρώνει παρεμβάσεις για ενεργειακά αποδοτικότερες κατοικίες, κοινωνική στέγη, δημόσιες μεταφορές και καθαρότερες λύσεις μετακίνησης, με στόχο νοικοκυριά και πολύ μικρές επιχειρήσεις που πιέζονται περισσότερο από το κόστος ενέργειας και μεταφορών. Η έγκριση είναι ουσιαστικό χρηματοδοτικό βήμα, αλλά δεν σημαίνει ότι έχουν ήδη ανοίξει αιτήσεις ή ότι τα ποσά καταβάλλονται άμεσα στους πολίτες.

Δημοσίευση: 27 Αυγούστου 2026

Εικονογράφηση

Πώς χρηματοδοτείται το σχέδιο

Σύμφωνα με την επίσημη παρουσίαση της Επιτροπής, το συνολικό ύψος του σχεδίου είναι 4,77 δισ. ευρώ. Η ευρωπαϊκή συνεισφορά ανέρχεται σε 3,58 δισ. ευρώ, δηλαδή στο 75% του προϋπολογισμού, ενώ η Ελλάδα καλύπτει το υπόλοιπο 25%, περίπου 1,19 δισ. ευρώ. Πρόκειται για το πέμπτο εθνικό σχέδιο που εγκρίνεται στο πλαίσιο του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα και για το μεγαλύτερο μέχρι τώρα σε πόρους. Τα ποσά αφορούν ολόκληρη την περίοδο εφαρμογής και δεν πρέπει να παρουσιάζονται ως χρήματα που έχουν ήδη εκταμιευθεί.

Από το σύνολο, 2,91 δισ. ευρώ κατευθύνονται στον τομέα των κτιρίων και 1,46 δισ. ευρώ στις οδικές μεταφορές. Το Ταμείο συνδέεται με το νέο ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών για καύσιμα σε κτίρια και οδικές μεταφορές, γνωστό ως ETS2. Η Επιτροπή εκτιμά ότι περισσότερο από 1,7 εκατ. νοικοκυριά και 1,4 εκατ. χρήστες μεταφορών στην Ελλάδα μπορεί να επηρεαστούν σημαντικά από αυτή την αλλαγή. Οι αριθμοί περιγράφουν την κλίμακα της ευαλωτότητας και όχι έναν έτοιμο κατάλογο δικαιούχων.

Κατοικίες και ενεργειακή αναβάθμιση

Για την κοινωνική στέγη προβλέπονται 487,5 εκατ. ευρώ. Το σχέδιο περιλαμβάνει 2.350 νέες κατοικίες σε κτίρια μηδενικών εκπομπών και ακόμη 450 κατοικίες από ανακαίνιση δημόσιων κτιρίων, συνολικά 2.800 μονάδες για περίπου 11.500 ωφελούμενους. Παράλληλα, 226,6 εκατ. ευρώ προορίζονται για την ανακαίνιση 15 δημόσιων φοιτητικών εστιών σε δέκα πανεπιστήμια, με αναμενόμενη κάλυψη 5.930 φοιτητών. Αυτά είναι εγκεκριμένοι στόχοι επενδύσεων και όχι κατοικίες ή δωμάτια που είναι ήδη διαθέσιμα.

Η ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών έχει προϋπολογισμό 1,748 δισ. ευρώ. Προβλέπεται να στηριχθούν εργασίες σε 62.000 κατοικίες και η εγκατάσταση τουλάχιστον 200.000 αποδοτικών συστημάτων, όπως αντλίες θερμότητας και ηλιακά συστήματα θέρμανσης νερού, καθώς και φωτοβολταϊκά για αυτοπαραγωγή. Για ενεργειακές παρεμβάσεις σε ευάλωτες πολύ μικρές επιχειρήσεις προβλέπονται 396 εκατ. ευρώ, με στόχο περίπου 9.350 επιχειρήσεις. Επιπλέον, δεκατρία κέντρα ενιαίας εξυπηρέτησης θα παρέχουν δωρεάν καθοδήγηση, όταν περάσουν σε λειτουργία οι αντίστοιχες δράσεις.

Δημόσιες και ατομικές μετακινήσεις

Στις δημόσιες μεταφορές περιλαμβάνονται 129 εκατ. ευρώ για 211 νέα λεωφορεία μηδενικών εκπομπών σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, καθώς και 47,2 εκατ. ευρώ για υπηρεσίες μεταφοράς κατά παραγγελία σε αγροτικές ή απομακρυσμένες περιοχές με υψηλή μεταφορική φτώχεια. Το σχέδιο προβλέπει επίσης αναβάθμιση δέκα συρμών της Γραμμής 1 του Μετρό της Αθήνας και προμήθεια δώδεκα νέων συρμών για τις Γραμμές 2 και 3. Η καταγραφή των έργων στο εγκεκριμένο σχέδιο δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένο διαγωνισμό, παράδοση οχημάτων ή άμεση αλλαγή στα δρομολόγια.

Για την ατομική κινητικότητα προβλέπεται κοινωνική μίσθωση οχημάτων μηδενικών εκπομπών για 15.000 νοικοκυριά που χαρακτηρίζονται ευάλωτα στις μεταφορές, με προϋπολογισμό 165,3 εκατ. ευρώ. Άλλα 373,7 εκατ. ευρώ αφορούν περίπου 15.550 ευάλωτες πολύ μικρές επιχειρήσεις για αγορά ή μίσθωση οχημάτων χαμηλών ή μηδενικών εκπομπών. Προβλέπονται ακόμη 4.400 δημόσια προσβάσιμα σημεία φόρτισης, με κονδύλι 135 εκατ. ευρώ. Η επίσημη ευρωπαϊκή σελίδα δεν δίνει ακόμη ημερομηνία αίτησης, μηνιαίο μίσθωμα ή πλήρη δικαιολογητικά για κάθε δράση.

Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης 41,4 εκατ. ευρώ για ατομικά μέσα κινητικότητας 13.200 ατόμων με αναπηρία, όπως ηλεκτρικά αμαξίδια, ηλεκτροκίνητα βοηθήματα κινητικότητας και χειρήλατα ποδήλατα. Προβλέπονται λεωφορεία μηδενικών εκπομπών για την καθημερινή μεταφορά έως 11.000 μαθητών με ειδικές ανάγκες, καθώς και παρεμβάσεις προσβασιμότητας σε 33 σιδηροδρομικούς και 65 σταθμούς μετρό. Και εδώ πρόκειται για το περιεχόμενο του σχεδίου και τους αναμενόμενους ωφελούμενους, όχι για επιβεβαίωση ότι οι υπηρεσίες λειτουργούν ήδη.

Ποιοι μπορεί να ωφεληθούν

Η Επιτροπή διευκρινίζει ότι οι παροχές απευθύνονται σε νοικοκυριά που πληρούν τον ορισμό της ενεργειακής ή μεταφορικής φτώχειας και τις ειδικές προϋποθέσεις κάθε μέτρου. Η συνολική στόχευση αφορά περίπου 1,76 εκατ. νοικοκυριά σε ενεργειακά μη αποδοτικές κατοικίες και 1,47 εκατ. ευάλωτους χρήστες μεταφορών. Έως το 2032, η εφαρμογή του σχεδίου εκτιμάται ότι μπορεί να βγάλει περίπου 460.000 νοικοκυριά και 300.000 χρήστες μεταφορών από συνθήκες ενεργειακής ή μεταφορικής φτώχειας. Πρόκειται για προβολή αποτελέσματος και όχι για εγγυημένο αριθμό τελικών εγκρίσεων.

Για εν ενεργεία στρατιωτικούς, αποστράτους και τις οικογένειές τους, το πρακτικό ενδιαφέρον βρίσκεται στο κόστος κατοικίας, ενέργειας και μετακίνησης. Ωστόσο, οι πηγές που συνοδεύουν την έγκριση δεν αναφέρουν τη στρατιωτική ιδιότητα ως αυτοτελές κριτήριο. Ένας αναγνώστης μπορεί να είναι επιλέξιμος μόνο εφόσον καλύπτει τα γενικά και τα ειδικά κριτήρια που θα δημοσιευθούν για τη συγκεκριμένη δράση. Αυτή η διάκριση είναι απαραίτητη ώστε η ανακοίνωση ενός πολυετούς σχεδίου να μη δημιουργήσει προσδοκία αυτόματης ένταξης.

Τι ακολουθεί μετά την έγκριση

Η Επιτροπή αναφέρει ότι η Ελλάδα θα μπορεί να υποβάλει το πρώτο αίτημα πληρωμής κατά το πρώτο τρίμηνο του 2027, αφού αρχίσει η υλοποίηση και επιτευχθούν τα πρώτα αποτελέσματα των επενδύσεων. Επομένως, η απόφαση της 27ης Αυγούστου ανοίγει τον δρόμο για χρηματοδότηση, αλλά ακολουθούν εφαρμοστικές αποφάσεις, προσκλήσεις, τεχνικοί όροι και έλεγχοι. Η δημοσιογραφική καταγραφή της ΕΡΤ επιβεβαιώνει επίσης το ύψος των 4,77 δισ. ευρώ, την αναλογία ευρωπαϊκών και εθνικών πόρων και τον πολυετή χαρακτήρα του σχεδίου.

Το ασφαλές συμπέρασμα για τον πολίτη είναι ότι εγκρίθηκε ένα μεγάλο, συγκεκριμένο πλαίσιο παρεμβάσεων, όχι μια ενιαία παροχή που μπορεί να ζητηθεί σήμερα. Όσοι ενδιαφέρονται για ενεργειακή αναβάθμιση, κοινωνική στέγη ή λύσεις μετακίνησης χρειάζεται να περιμένουν τις επίσημες προσκλήσεις και να ελέγχουν χωριστά δικαιούχους, εισοδηματικά όρια, επιλέξιμες δαπάνες και προθεσμίες. Μέχρι τότε, οι αριθμοί του σχεδίου δείχνουν την κατεύθυνση και το διαθέσιμο χρηματοδοτικό πλαίσιο, όχι ατομική έγκριση.

Δημοσιεύτηκε από Συντακτική Ομάδα

Προβολή όλων των δημοσιεύσεων από Συντακτική Ομάδα