Λάρισα: Αντιδράσεις για την κατάργηση της “1ης Στρατιάς”: Χάνεται το πιστοποιημένο Στρατηγείο από το ΝΑΤΟ

Η ανακοίνωση από το υπουργείο Εθνικής Άμυνας για την κατάργηση της 1ης Στρατιάς, παράλληλα με την κατάργηση του Δ’ Σώματος Στρατού, προκάλεσε πληθώρα αντιδράσεων εντός κι εκτός του κόλπου των Ενόπλων Δυνάμεων, με στρατιωτικούς να επισημαίνουν ότι η Ελλάδα με αυτή της την απόφαση κινδυνεύει να χάσει το μοναδικό πιστοποιημένο Στρατηγείο του ΝΑΤΟ κι ένα από τα ελάχιστα Στρατηγεία που διαθέτει η Συμμαχία και μάλιστα με δική της πρωτοβουλία.
Η πρόσφατη απόφαση του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, κατόπιν σχετικής εισήγησης του ΓΕΕΘΑ και του ΓΕΣ, έχει προκαλέσει πληθώρα αντιδράσεων, ειδικά σε ότι αφορά την κατάργηση της 1ης Στρατιάς, στη Λάρισα. Όπως επισημαίνουν εν ενεργεία αλλά και απόστρατοι Στρατιωτικοί, η απόφαση αυτή ενέχει κινδύνους, που εκτιμούν ότι δεν έχουν συνυπολογιστεί, με κυριότερο η Ελλάδα να χάσει το μοναδικό πιστοποιημένο Στρατηγείο του ΝΑΤΟ που διαθέτει κι ένα από τα ελάχιστα πιστοποιημένα της Συμμαχίας, δίνοντας στην ουσία τα κλειδιά της ανατολικής πτέρυγας εξ ολοκλήρου στην Τουρκία.
Η 1η Στρατιά επίσης, ως σχηματισμός επιπέδου Field Army, διαθέτει την οργανωτική δομή και το ανθρώπινο-materiel δυναμικό να αναλάβει ευρύ φάσμα στρατηγικών καθηκόντων — από την άμυνα ζώνης έως διοίκηση πολλαπλών σωμάτων σε μεγάλης κλίμακας επιχειρήσεις.
Από το 2000, η Ελλάδα έχει δηλώσει την πρόθεσή της να συμβάλει στο όραμα της ΕΕ για μια Ισχυρότερη Ευρώπη, παρέχοντας ένα Στρατηγείο (HQ) ικανό να αναλάβει Επιχειρήσεις Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας (CSDP).
Τον Ιούλιο του 2005, η Ελληνική 1η Στρατιά ορίστηκε ως το «μητρικό» Στρατηγείο (Parent Headquarters) του Ελληνικού Επιχειρησιακού Στρατηγείου της ΕΕ (EL EU OHQ).
Τον Φεβρουάριο του 2007, το OHQ μεταφέρθηκε στις σημερινές του εγκαταστάσεις.
Τον Ιούνιο του 2009, το Ελληνικό EU OHQ διεξήγαγε την Άσκηση Διαχείρισης Κρίσεων MILEX 2009. Χάρη στην επιτυχή διεξαγωγή της άσκησης, το Στρατηγείο πιστοποιήθηκε ως πλήρως επιχειρησιακό, ικανό να αναλάβει Επιχειρήσεις Διαχείρισης Κρίσεων υπό τη διοίκηση της ΕΕ.
Σύμφωνα με το Άρθρο 43 της Συνθήκης της Λισαβόνας, το 2009 η ΕΕ αποφάσισε ότι οι δυνάμεις της μπορούν να αναλαμβάνουν τους ακόλουθους τύπους αποστολών:
- Κοινές Επιχειρήσεις Αφοπλισμού
- Ανθρωπιστικές και Διασωστικές Επιχειρήσεις
- Παροχή Στρατιωτικών Συμβουλών και Συνδρομής
- Πρόληψη Συγκρούσεων και Διατήρηση της Ειρήνης
- Ανάπτυξη μάχιμων δυνάμεων για Διαχείριση Κρίσεων, συμπεριλαμβανομένης της Ειρηνευτικής Δράσης και της Σταθεροποίησης μετά από Σύγκρουση
Επιπλέον, το γεγονός ότι η 1η Στρατιά λειτουργεί και ως «μητρική» δομή για την Ελληνική EU-OHQ (EL EU OHQ), ενισχύει την διαλειτουργικότητα μεταξύ εθνικών και ευρωπαϊκών διαρθρώσεων επιχειρήσεων και διασφαλίζει τεχνική, οργανωτική και επιχειρησιακή συνέχεια μεταξύ εθνικής και ευρωπαϊκής αποστολής. Αυτό μεταφράζεται σε ευελιξία: από τη συμμετοχή σε EU Battlegroups μέχρι την ανάληψη επιχειρησιακού σχεδιασμού για ευρωπαϊκά σενάρια.
Η 1η Στρατιά έχει μεγάλη εμπειρία και συμβολή σε Διεθνείς Αποστολές. Έχει συνεισφορά σε ειρηνευτικές/σταθεροποιητικές επιχειρήσεις (Balkans/IFOR-SFOR, Κόσοβο), στην πολυετή επιχείρηση στο Αφγανιστάν/ISAF και σε άλλες αποστολές υπό την αιγίδα ΟΗΕ/ΝΑΤΟ/ΕΕ.
Σε σχέση με τη συμμετοχή της σε διεθνείς αποστολές της ΕΕ θα ιδιαίτερη είναι η συμβολή της στην επιχείρηση EUFOR RCA στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία. Η επιχείρηση αυτή, η οποία πραγματοποιήθηκε από τον Φεβρουάριο του 2014 έως τον Μάρτιο του 2015, είχε ως στόχο την αποκατάσταση της ασφάλειας και την υποστήριξη της ανθρωπιστικής βοήθειας στην περιοχή. Η 1η Στρατιά, μέσω του EL EU-OHQ, ανέλαβε την επιχειρησιακή διοίκηση της αποστολής, παρέχοντας στρατηγική καθοδήγηση και συντονισμό των δυνάμεων.
Πιο συγκεκριμένα, αυτή η επιχείρηση αποφασίστηκε να σχεδιαστεί και να διεξαχθεί με τη διαδικασία fast track, πράγμα που σημαίνει ότι η προετοιμασία της επιχείρησης ήταν πολύ πιο γρήγορη από μια συνηθισμένη.
Σύμφωνα με το υπουργείο, από την κατάργηση της 1η Στρατιάς θα εξοικονομούνται περί τις 30.000 ανθρωποώρες ανά μήνα και περίπου 2 εκατ. ευρώ ετησίως. Κατά το υπουργείο, η κατάργησή της ευνοεί την διοικητική ευελιξία και την αποτροπή ενός «υδροκέφαλου» σχηματισμού διοίκησης.
Στον αντίποδα, απόστρατοι Στρατηγοί αλλά κι εν ενεργεία ανώτατοι Αξιωματικοί επισημαίνουν ότι η κατάργησή της όχι μόνο αποδυναμώνει τις εθνικές δυνατότητες διοίκησης, αλλά και διακυβεύει τη συμμετοχή και τη συνεισφορά της Ελλάδας σε σημαντικές ευρωπαϊκές και διεθνείς επιχειρήσεις.


