To ανθρώπινο πείραμα του εκκεντρικού κροίσου που έκλεισε 8 άτομα για 2 χρόνια σε έναν επίγειο… Άρη

By

photo of man and woman looking at the sky

Μια ολόκληρη δεκαετία πριν ο οραματιστής Elon Musk ιδρύσει τη διαστημική του εταιρία SpaceX και αποκαλύψει τα σχέδιά του για τον αποικισμό του Κόκκινου Πλανήτη, ένας άλλος δισεκατομμυριούχος μαγνήτιζε τα βλέμματα κοινού και επιστήμης με το δικό του όραμα.

Ο κροίσος της πετρελαϊκής Ed Bass ξόδεψε περισσότερα από 250 εκατ. δολάρια για να φτιάξει και να λειτουργήσει το περιβόητο Biosphere 2, μια δομή που θα προσομοίωνε εδώ στη Γη τις συνθήκες ζωής στον Άρη, προετοιμάζοντας την ανθρωπότητα για τις προκλήσεις που θα αντιμετωπίσει αν αποφασίσει να φτιάξει μόνιμη αποικία εκεί πάνω. Κάτι για το οποίο μας λένε σήμερα οι κορυφαίοι επιστήμονες πως δεν είναι απλώς πιθανό, αλλά και πιθανότατα αναπόφευκτο.

Τέσσερις άντρες και τέσσερις γυναίκες κλείστηκαν μέσα στον αεροστεγή θόλο του Biosphere 2 τον Σεπτέμβριο του 1991 και δεν βγήκαν παρά δύο χρόνια αργότερα. Και είκοσι λεπτά, για να είμαστε ακριβείς! Η πειραματική αυτή εγκατάσταση μετατράπηκε σε μια θεαματική, πλην αμφιλεγόμενη, ιστορία περί ανθρώπινων ορίων και αντοχής, ένα βήμα προς το πουθενά ή προς τα πάντα, ανάλογα πώς θες να το δεις.

Αυτή είναι η ιστορία της…

Στα έγκατα του Biosphere 2

bioossfhherppeeser2

Χτισμένο σε μια πλαγιά της ερήμου της Αριζόνα, στους πρόποδες της οροσειράς Santa Catalina, κατά τις αρχές της δεκαετίας του 1990, το συγκρότημα των εγκαταστάσεων παραμένει ένα λειτουργικότατο θαύμα της μηχανικής. Θα στέγαζε εξάλλου τους πρώτους αποίκους του Άρη, έστω και σε συνθήκες προσομοίωσης, όλα έπρεπε να είναι λοιπόν μεγάλα, επιβλητικά και αποδοτικά.

Αυτό το κομμάτι της ερήμου Σονόρα δεν επιλέχθηκε τυχαία. Οι συνθήκες που επικρατούν εκεί, η καταραμένη ξηρασία και το ολότελα αφιλόξενο του τόπου, θεωρήθηκαν ιδανικές για ένα πείραμα που είχε τον Άρη κατά νου. Σύντομα μια γυάλινη πυραμίδα 24 μέτρων δέσποζε στο τοπίο και περιβαλλόταν από αρκετά ακόμα φουτουριστικά κτίρια σε μια έκταση 40 στρεμμάτων.

Ο αρχιτέκτονας Peter Pearce, που δημιούργησε το Biosphere 2, φρόντισε να το κάνει αεροστεγές, προσαρμόζοντας 6.600 παράθυρα στον χαλύβδινο σκελετό των 77.000 στηριγμάτων. Η κατασκευή μπορούσε να αντέξει ακόμα και σε αυτό το χαλάζι σε μέγεθος πορτοκαλιού που πλήττει την Αριζόνα μια φορά ανά εκατό χρόνια…

Η καθημερινότητα στη διαστημική βάση της Γης

AP_9109261363

Το πρώτο πλήρωμα (υπήρξαν δύο τελικά) μπήκε στη δομή από μια τροποποιημένη θύρα υποβρυχίου στις 26 Σεπτεμβρίου 1991 και σφράγισε πίσω του την μπουκαπόρτα. Κανείς δεν θα έβγαινε από κει για τα επόμενα δύο χρόνια, αυτό ακριβώς είχαν υπογράψει. Αυτή η πόρτα είναι απ’ όπου ξεκινάει σήμερα η επίσκεψη στον χώρο, καθώς παραμένει ανοιχτός ως μουσείο και εργαστήρια, αλλά και ως ορόσημο μιας άλλης εποχής, όχι και τόσο παλιάς.

Ο John Adams, αναπληρωτής διευθυντής της εγκατάστασης, λειτουργεί συχνά ως ξεναγός της, καθώς δουλεύει εκεί από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 και ξέρει τα περίπλοκα συστήματα, την επιστήμη και την ιστορία τους καλύτερα από τον καθένα. Παρά το γεγονός ότι το Biosphere 2 ήταν κάποτε ένα ιδιωτικό πείραμα, το 2011 το αγόρασε το Πανεπιστήμιο της Αριζόνα, που το μετέτρεψε σε ερευνητικό εργαστήριο, μουσείο και σωστή τουριστική ατραξιόν.

«Μας έδειξε πόσο λίγα καταλαβαίνουμε πραγματικά από τα γήινα συστήματα και πόσο απείρως περίπλοκα είναι», λέει χαρακτηριστικά για τα αποτελέσματα του ανθρώπινου πειράματος, «υπήρχαν πολλοί που έλεγαν ‘‘τους βάζετε μέσα, το σφραγίζετε και θα μετατραπεί σε μια μεγάλη μπάλα γλίτσας’’. Δεν συνέβη. Και τα οχτώ μέλη του πληρώματος αναδύθηκαν ζωντανά, αν και χρειάστηκαν τελικά λίγη εξωτερική βοήθεια».

bioossfhherppeeser1

Όταν οι 8 αυτοί πιονέροι, οι Biospherians, όπως τους έλεγαν χαρακτηριστικά, εγκαταστάθηκαν στο συγκρότημα, υπήρχαν μερικές δεκάδες χιλιάδες κυβικά μέτρα αέρα μέσα στον θόλο. Επαρκές οξυγόνο δηλαδή για να παραμείνει αεροστεγώς σφραγισμένο για 2 χρόνια.

Μέσα στον θόλο, υπήρχαν εξάλλου 5 ζώνες γήινων οικοσυστημάτων (τροπικό δάσος, ωκεανός, σαβάνα, έλος και έρημος), με τη βλάστηση να απορροφά το διοξείδιο του άνθρακα και να ανανεώνει το οξυγόνο. Το πλήρωμα ζούσε σε μια σειρά από συνδεδεμένα ενδιαιτήματα και καλλιεργούσε το δικό του μποστάνι στη ζώνη καλλιέργειας. Οι Biospherians τρέφονταν αποκλειστικά με ό,τι μπορούσαν να καλλιεργήσουν, κυρίως γλυκοπατάτες και φασόλια.

Χρειάστηκαν τέσσερις ολόκληρους μήνες για να μαζέψουν αρκετά υλικά για την πρώτη τους πίτσα. Να μεγαλώσουν τα ζώα και να τα σφάξουν δηλαδή, περιμένοντας και τις σπορές να αποδώσουν καρπούς. Όσο για τον καφέ, αυτός ήταν μια πολυτέλεια που γεύονταν μια φορά το δίμηνο.

Την ίδια ώρα, κρατούσαν λεπτομερείς εγγραφές και μητρώα για τις καλλιέργειες, τον κύκλο ζωής των φυτών, τα τρόφιμα και τα ζώα. Περίπου το 20% των ζώων που είχαν εξαφανίστηκαν στο πρώτο πείραμα των δύο ετών. Ακόμα και σήμερα όμως ένα μικρό ποσοστό από τα πρώτα αυτά είδη έχει επιβιώσει, έντομα κυρίως.

AP_110227113989

Καλλιέργειες δεν λαμβάνουν σήμερα χώρα στον θόλο, καθώς το Πανεπιστήμιο της Αριζόνα μετέτρεψε τη δομή σε ένα πολυδάπανο πείραμα που ερευνά πώς τα μικρόβια μετατρέπουν αφιλόξενα περιβάλλοντα σε πλαίσια όπου μπορεί να αναπτυχθεί ζωή. Ένα πείραμα που πατάει πάνω στα προηγούμενα και μπορεί να αποδειχθεί ιδιαιτέρως χρήσιμο για τους μελλοντικούς αγρότες του Άρη.

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα τμήματα του Biosphere 2 ήταν το οικοσύστημα του ωκεανού, όπου φιλοξενούνταν 2.500 τόνοι θαλασσινού νερού που κυμάτιζαν κιόλας με τη βοήθεια σχετικού εξοπλισμού. Ο ωκεανός ήταν πράγματι η μεγαλύτερη ερευνητική εγκατάσταση για θαλασσινό νερό του κόσμου εκείνη την εποχή, κομίζοντας πολύτιμες γνώσεις ακόμα και για το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Παραμένει ανοιχτή και λειτουργική ως σήμερα, με πολλά πειράματα να συνεχίζουν να λαμβάνουν χώρα εδώ.

Δίπλα στον ωκεανό ήταν το οικοσύστημα του τροπικού δάσους, μια σωστή ζούγκλα με πανύψηλα δέντρα και πυκνή βλάστηση που παρείχε στους πρώτους ενοίκους μπανάνες. Το εξωτικ΄φρούτο ήταν τόσο πολύτιμο για την επιβίωσή τους που το αποθήκευαν σε αεροστεγές δωμάτιο, πειραματιζόμενοι με τις συνθήκες συντήρησής του.

Διαβάστε περισσότερα στη σελίδα newsbeast.gr πατώντας εδώ

Advertisements